Chúng ta nợ lịch sử và dân tộc những gì?

Và chúng ta, nợ nước Việt, nợ lịch sử dân tộc, nợ các bậc tiền nhân- một sự phát triển mạnh mẽ, đầy khí phách để có thể bình đẳng với các dân tộc lớn- cả trí tuệ, tài năng và phẩm cách.

Từ xa xưa, dân gian đã có câu tổng kết về cái sự vụng, vô ý vô tứ trong nết ăn ở của con người: Bóc ngắn cắn dài. Cái sự vụng ấy, giờ đang ứng nghiệm với hai địa danh, khiến dư luận XH được dịp bàn loạn. Nhưng có phải là vô ý vô tứ không? Chắc là không.

Chúa Chổm và “hội chứng công tử Bạc Liêu”

Đó là vụ việc “vỡ nợ” của mấy cơ sở cấp ủy và t/p nọ. Đến mức một nữ kế toán đã đập vỡ bình trà, chỉ tay vào mặt một quan chức. Hệt cảnhcơm chẳng lành canh chẳng ngọt!

Mà ngọt sao được, nếu biết rằng, ở thời điểm chuyển giao giữa lãnh đạo nhiệm kỳ cũ và mới, thành ủy nọ (khóa mới) liên tục nhận được các “trát đòi nợ”. Hãnh diện chưa thấy đâu đã thấy mình biến thành “con nợ”, tổng cộng tới 2,819 tỷ đồng ở rất nhiều khoản. Từ khám sức khỏe, nợ bảo hiểm XH, đến soạn thảo văn bản, tiếp khách, sách báo, tài liệu, quà tặng…v.v.. Thậm chí có những món, chủ nợ đòi tới quá tam… năm bận, nợ vẫn hoàn nợ.

Gần đó, t/p khác cũng không chịu kém. Báo CA t/p HCM, ngày 03.12 cho biết, hiện t/p này nợ tới 300 tỷ đồng, nhiều khoản nợ không biết lấy đâu chi trả. Thậm chí không còn đủ tiền để trả lương cho công chức. Đọc báo cáo tình hình ngân sách, không ít cơ quan chức năng giật mình trước kiểu quản lý kinh tế vung tay quá trán khá lạ lùng. Năm 2012, ngân sách t/p có khoảng 494 tỷ đồng nhưng chi hơn 555 tỷ đồng, mất cân đối gần 50 tỷ đồng. Năm 2013, ngân sách t/p có 536 tỷ đồng, chi ngân sách gần 628 tỷ đồng, mất cân đối hơn 90 tỷ đồng. Ngoài mất cân đối và nợ ngân sách tỉnh, t/p còn gánh hàng chục món nợ với số tiền nhiều tỷ đồng.

Xưa, dân gian có thành ngữ nợ như chúa Chổm. Thế nên, mấy cấp ủy và t/p nói trên hiện đang… giữ ngôi này.

Cũng không biết còn có bao nhiêu tỉnh, t/p xứng đáng với ngôi vị chúa Chổm, bởi báo chí chưa đủ thông tin.

Nhưng dân gian cũng có khái niệm công tử Bạc Liêu, để nói về sự xài sang, vô tội vạ. Có điều công tử Bạc Liêu xưa xài sang bằng tiền của gia đình ông ta, còn ở đây nợ như chúa Chổm, bởi tiêu xài vô tội vạ “tiền chùa”.

Cũng bởi tiêu xài vô tội vạ, cho dù nhân danh “phát triển nóng”, thì rút cục cứ nợ năm trước “gối” vào năm sau.

Cái bình trà vỡ oan cũng bởi cái kiểu “gối” này đây!

Tiếc thay, từ lâu hiện tượng tiêu xài vô tội vạ, vung tay quá trán không chỉ của hai địa chỉ này, mà đã biến thành hiện tượng của nhiều ngành- và được gọi là “hội chứng công tử Bạc Liêu”. Hội chứng đó rất đa dạng.

Có hội chứng của các địa phương. Có hội chứng của… cả nước.

Đó là việc các tỉnh, t/p đua nhau xây dựng các trụ sở UBND (trung tâm hành chính) của tỉnh mình.

Cách đây hai năm, ông Ksor Phước, Chủ tịch HĐ Dân tộc QH cho biết đã đi đủ 63 tỉnh thành, và thấy rằng, nhiều tỉnh trụ sở to như cung điện, rộng mênh mông như công viên, trông như nơi du lịch thắng cảnh, đẹp và lộng lẫy nhưng rất phản cảm khi mà tỉnh còn nghèo, đất nước còn nghèo. Cái sự phản cảm ấy vẫn tiếp tục đua nhau xuất hiện.

Mở đầu, có thể kể đến TTHC t/p Đà Nẵng 37 tầng, cao nhất nước hiện nay, với tổng mức đầu tư 2.131 tỷ đồng. Rồi Nghệ An dự kiến xây dựng 27 tầng, chi phí 2.178 tỉ đồng. Rồi Khánh Hòa, tới 4.300 tỷ đồng. Hà Tĩnh, 1500 tỷ đồng. Bình Dương, hơn 1400 tỷ. Tiếp đến Lai Châu, Cần Thơ, Hậu Giang, Bà Rịa- Vũng Tàu, Sóc Trăng, và mới đây là Hải Dương, dự kiến đầu tư khoảng 2.060 tỷ đồng. Điều đáng nói, có những tỉnh nghèo, quanh năm “vác rá” xin hỗ trợ, nhưng nhất quyết phải có trụ sở để đời, chẳng chịu thua chị kém em.

Đến nỗi đã có cả những câu đồng dao mới của dân gian chế giễu:Trong những trụ sở to to/ Có những cái đầu nho nhỏ….

Đó còn là hội chứng xây tượng đài nghìn tỷ. Hội chứng này gây phản cảm và bất bình nhất trong dư luận XH. Sau những tượng đài nghìn tỷ, là những tượng đài trăm tỷ thi nhau xin xây dựng. Mà tượng đài đâu có ít. Thống kê ban đầu của ngành văn hóa, cả nước hiện có 360 công trình tượng đài, kể cả các công trình được xây dựng từ trước năm 1975. Nhưng đến nay có tượng đài nào hấp dẫn người dân, để người dân khâm phục bởi tính tư tưởng, tính thẩm mỹ cao, có tiếng vang trong làng điêu khắc thế giới? Hay hầu hết chỉ là những tượng “cổ động” phơi lối mòn, đành chịu trơ gan cùng…. bia miệng?

Cũng không chỉ có các địa phương, “hội chứng công tử Bạc Liêu” còn lan rộng khắp.

Đó là hiện tượng xe công, xe sang từng gây chấn động dư luận bởi sự lãng phí tiền bạc. Nếu biết rằng, số lượng xe công của VN hiện lên tới 40.000 xe, trung bình chi phí mỗi xe khá lớn, khoảng 320 triệu đồng/năm. Ước tính mỗi năm, 40.000 xe công tiêu tốn ngân sách nhà nước lên tới 12.800 tỷ đồng.

Đó là hiện tượng bộ máy cồng kềnh- hệ lụy của tầm tư duy ngắn hạn về tổ chức bộ máy, về sự thay đổi tách nhập- nhập tách, người tìm ghế chứ không phải ghế tìm người. Khiến chi phí phát sinh vô tội vạ, với một bộ máy hoành tráng hình thức, nhưng lại rất…. khiêm nhường về hiệu quả.

Và nay, hiện tượng “hoàng hôn nhiệm kỳ” (ký tá hàng loạt chức vụ trước khi nghỉ hưu), mà người có phát ngôn ấn tượng này là ĐBQH Lê Như Tiến. Thật ra, hiện tượng này xuất hiện từ rất lâu. Có điều, nó nhân danh chức trách, bổn phận trách nhiệm trong công tác cán bộ mà chẳng ai, dù biết mười mươi thì thầm to nhỏ, cũng ngại mổ xẻ. Giờ đây, “hoàng hôn nhiệm kỳ” buộc phải chịu phơi mình giữa thanh thiên bạch nhật.

Rất dễ dàng, bạn đọc, dư luận XH đều hiểu, đằng sau những dự án nghìn tỷ xây trụ sở to, tượng đài hoành tráng, là tư duy nhiệm kỳ, là những tỷ lệ phần trăm hoa hồng rất lớn, khiến cho các tỉnh, các nhóm lợi ích bất chấp dư luận, điều tiếng, đeo đuổi đến giây phút cuối cùng bởi lợi ích khai thác được từ chiếc ghế quyền lực. Cho dù mới đây, được biết, TTCP đã chỉ đạo tạm dừng việc xây các trụ sở- TTHC các địa phương.

Nhưng cũng có những “hội chứng công tử Bạc Liêu”, tiếc thay, lại…. cộng sinh từ chính cung cách quản lý lỏng lẻo ở tầm vĩ mô.

Người viết bài chú ý và tâm đắc với nhận xét của ông Đỗ Thiên Anh Tuấn, Giảng viên CT Giảng dạy kinh tế Fulbright, trả lời Tuần Việt Nam, ngày 09/12 mới đây, lý giải những hiện tượng nêu trên. Có những nguyên nhân mang tính cục bộ, có nguyên nhân mang tính hệ thống. Nhưng, nguyên nhân hệ thống quan trọng hơn cả. Chính nguyên nhân hệ thống đã tạo ra cái gọi là “tâm lý ỷ lại”. Đó là cung cách quản lý ngân sách theo kiểu ràng buộc “ngân sách mềm” thay cho việc lẽ ra phải ràng buộc “ngân sách cứng”.  

Một bên là “nguồn sữa Thạch Sanh”, một bên là nguồn sữa phân cấp quản lý. Chính nguồn sữa Thạch Sanh này đã khiến các địa phương cứ khóc là được… ti bầu.

Ôi chao. 30 năm đổi mới, mà quản lý Nhà nước không bước ra nổi tư duy bao cấp, xin- cho.

Khiến chúa Chổm và hội chứng công tử Bạc Liêu có …. gien di truyền.

“Ngõ cụt” và món nợ quốc gia

Mới đây, cả XH lại “nóng” lên bàn luận về một con số lạnh lùng: Đồng hồ nợ công toàn cầu báo tin, tính đến 18 giờ (VN) ngày 11/10, nợ công của VN đã xấp xỉ 92,641 tỉ USD. Với dân số gần 92 triệu dân, trung bình mỗi người dân Việt hiện gánh 1.016 USD.

Điều đáng ngại, nợ công của VN hiện chiếm 46% GDP, tăng 9,6% so với năm trước. Cùng kỳ năm 2014, tổng nợ công VN trên 84,563 tỉ USD (thấp hơn 8,078 tỉ USD so với hiện tại), trung bình mỗi người Việt tại thời điểm đó gánh gần 933 USD nợ công. Năm 2013 tổng nợ công của VN khoảng 76,485 tỉ USD (thấp hơn 16,156 tỉ USD so với hiện tại). Tính ra, cứ sau 01 năm, nợ công VN tăng hơn 08 tỉ USD (báo Thanh niên, ngày 12/10).

Cứ đà này, rất có thể nợ công VN tăng tỷ lệ thuận theo thời gian, nếu VN không có những giải pháp mạnh ngăn chặn. Còn theo các chuyên gia kinh tế, nợ công cao đang có khả năng đe dọa sự tăng trưởng của quốc gia

Mặc dù, cách tính nợ công của VN hiện vẫn có những tranh cãi không thống nhất. Nếu như theo Bộ Tài chính, cách tính nợ công phải theo Luật Quản lý nợ công, thì theo Học viện Chính sách và phát triển (Bộ KH& ĐT), so với cách tính của Quỹ tiền tệ quốc tế và WB về nợ công VN, ngoài 03 khoản theo Luật (gồm nợ Chính phủ, nợ Chính phủ bảo lãnh và nợ của chính quyền địa phương), còn phải tính cả số nợ của Ngân hàng Nhà nước, nợ của DNNN và nợ của các tổ chức bảo hiểm và an sinh xã hội. Cách tính dựa theo Luật Quản lý nợ công hiện nay chưa phản ánh đúng bản chất số nợ. Đây cũng là quan điểm của nhiều chuyên gia kinh tế, thống kê trong nước và nước ngoài.

Như vậy, nếu tính đúng, tính đủ, hẳn con số nợ công của VN thực chất còn lớn hơn nhiều lắm.

Liệu những con số vỡ nợ của các địa phương nói trên, “hiện tượng công tử Bạc Liêu” có liên quan gì đến con số nợ công tăng lên nhanh chóng? Chắc chắn là có.

Tiếp xúc với các cử tri Q 4 (t/p HCM), mới đây, trước sự lo lắng của họ về cái “ngõ cụt” của VN- nợ công cao, nợ nhiều, chi nhiều- người đứng đầu nước Việt thẳng thắn thừa nhận vấn đề này. Ông cho rằng nợ công tăng cao có nguyên nhân từ rất nhiều dự án đầu tư không hiệu quả: Một dự án giao thông mà sau khi rà soát kỹ lại tiết kiệm được mười mấy ngàn tỉ tiền đầu tư. Như vậy thì mình làm dự toán ớn quá, quản lý lỏng lẻo, bê bối quá… Những cái đó dân phản ứng kinh khủng, gây bất lợi chính trị ghê gớm. (Lao động, ngày 08/12) Ông cũng thừa nhận hiện tượng chống tham nhũng ở nước Việt bị xếp hạng trên dưới 100 quốc gia: Buồn, xấu hổ lắm!

Thật ra thì người dân Việt đã buồn và xấu hổ từ rất lâu. Nhưng liệu nước Việt đã có những giải pháp gì để ngăn chặn nợ công tăng cao, phát triển bền vững?

Đây cũng là ý tứ mà bà Victoria Kwakwa (Giám đốc Quốc gia của WB tại VN) đặt câu hỏi cho người đứng đầu Chính phủ, tại Diễn đàn đối tác phát triển VN: “VN sẽ lấy nguồn ở đâu ra để tài trợ cho chương trình phát triển đầy tham vọng trong 05 năm tới?”.  

Chương trình 05 năm tới đó chính là kế hoạch phát triển mà người đứng đầu CP tuyên bố: “Kinh tế phải phát triển nhanh hơn, bền vững hơn 05 năm qua, trong đó tăng trưởng GDP bình quân 6,5-7% trên một nền kinh tế vĩ mô ổn định. Kiên quyết đảm bảo nợ công trong ngưỡng an toàn. Giữ bội chi ngân sách dưới 4% (thay vì 5-5,5% vài năm qua). Đảm bảo quỹ bảo hiểm xã hội. Tái cơ cấu hệ thống NH, tái cơ cấu và phát triển xây dựng nông thôn mới…”(VietNamNet, ngày 05/12)

Ở góc độ chuyên môn, nhiều chuyên gia kinh tế quốc tế tư vấn: Việc chuyển vai trò của Nhà nước từ sản xuất sang quản lý là rất cần thiết. Chính phủ VN cần có những bước đi rút ra khỏi những lĩnh vực không cần tham gia. Theo bà Victoria Kwakwa, những quyết định thay đổi vai trò của nhà nước như vậy, sẽ giúp VN cải thiện năng suất lao động, tạo ra một môi trường kinh doanh tốt hơn. Bởi theo bà, khi các nguồn vốn ưu đãi đã thu hẹp dần, VN sẽ phải dựa vào nguồn thu trong nước là chính. Trong khi đó, tỉ lệ thu ngân sách nhà nước trên GDP cho thấy xu thế giảm trong 05 năm qua, từ 27% xuống còn 21%. Xu hướng tăng năng suất lao động đang giảm dần, ở mức chưa đến 4% như hiện nay, là đáng quan ngại và không đảm bảo giúp VN tăng trưởng nhanh và bền vững.

Cũng theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế tại diễn đàn, một trong những điểm yếu của kinh tế VN là sự kiểm soát trực tiếp của NN, sự can thiệp vào nền kinh tế bằng sở hữu các biện pháp hành chính. Các DNNN và DN cổ phần hóa chưa có những thay đổi thực chất về quản trị DN. Mặt khác, sau 30 năm xây dựng kinh tế thị trường, khu vực DN tư nhân của VN vẫn yếu và mong manh; 97% DN tư nhân trong nước là DN vừa và nhỏ.

Dư luận XH hẳn còn nhớ, tháng 03/2015, cựu TT nước Anh Tony Blair sang thăm VN cũng đã từng khuyến cáo và cho rằng, thực tiễn kinh tế của nhiều quốc gia cho thấy, vai trò nhà nước không hiệu quả lắm trong việc điều hành các tổ chức kinh tế, kinh doanh.

Rõ ràng, bóng đang ở trong chân của nước Việt. Chân sút nào sẽ quyết định, làm bàn tăng trưởng?

Tại diễn đàn, câu trả lời của người đứng đầu CP khẳng định sẽ thực hiện đầy đủ và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, hiện đại, hiệu quả. Sẽ luôn ưu tiên khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân, cụ thể là hỗ trợ phát triển DN vừa và nhỏ, coi đây là nội lực của đất nước, của nền kinh tế. Ngoài ra, theo Luật Ngân sách mới, trong 05 năm tới, VN sẽ giữ bội chi ngân sách nhà nước dưới 4%/năm. Bảo đảm nợ công trong giới hạn an toàn, gắn liền với việc sử dụng hiệu quả đầu tư công (Dân trí, ngày 5/12)

Như vậy, mọi việc còn trông đợi ở thì … sắp tới. Rõ ràng, những món nợ của nước Việt chúng ta không ít.

Nền kinh tế thị trường nước Việt nợ một môi trường kinh doanh thực sự bình đẳng, một cung cách quản lý, kiểm soát chặt chẽ, hiệu quả.

Quản lý Nhà nước nợ nhân dân một nền quản trị quốc gia văn minh, dân chủ và văn hóa, có nền tảng là sự công khai- minh bạch

Và chúng ta, nợ nước Việt, nợ lịch sử dân tộc, nợ các bậc tiền nhân- một sự phát triển mạnh mẽ, đầy khí phách để có thể bình đẳng với các dân tộc lớn- cả trí tuệ, tài năng và phẩm cách.

Kỳ Duyên

Tham quan thời… tham nhũng?!

(Dân trí) - Có lẽ tham nhũng giờ đây không chỉ bằng vật chất cụ thể mà biến thái sang tham nhũng quyền lực, tham nhũng chức vụ, tham nhũng chính sách, tham nhũng tình dục… và ở chừng mực nào đó, nó còn ẩn náu trong cả những chuyến… tham quan?!.
 

(Minh họa: Ngọc Diệp)

Chuyện các đoàn cán bộ gồm nhiều vị lãnh đạo cao cấp của hai tỉnh Bình Phước, Tiền Giang được cử đi nước ngoài tham quan, học tập kinh nghiệm có một số thành viên ở thời điểm “hoàng hôn nhiệm kỳ” đang gây bức xúc dư luận...

Theo thông tin từ báo chí, đoàn của tỉnh Tiền Giang đi Nga và Canada học về phòng chống ngập úng gồm 14 người là cán bộ nhà nước, trong đó có một vị là Chủ tịch UBND tỉnh, các trưởng ban Nội chính, Tuyên giáo và các Giám đốc sở như NN&PTNT, Công thương, Phó Giám đốc Sở Ngoại vụ, Viện trưởng Viện KSND tỉnh, Phó chánh Văn phòng UBND, Phó Chủ tịch UBND huyện Gò Công Tây…

Đoàn Bình Phước học về công tác xổ số gồm 12 vị, trong đó có nguyên Bí thư tỉnh ủy, 2 vị Phó chủ tịch UBND tỉnh, Phó giám đốc Sở Tài chính, Phó chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc VN tỉnh; Giám đốc các sở Công an, Kế hoạch và Đầu tư, Tư pháp; Chánh thanh tra tỉnh; trưởng các ban Tuyên giáo, Tổ chức…

Đọc bản danh sách, không khỏi ngạc nhiên.

Ngạc nhiên vì thứ nhất, một số vị sắp về hưu, không tham gia vào Ban chấp hành tỉnh ủy khóa mới (2015 - 2020) đi “tham quan, học tập kinh nghiệm” để làm gì nhỉ? Chả lẽ các vị đó khi nghỉ hưu ở Tiền Giang thì chống ngập úng cho… nhà mình?

Còn ở Bình Phước, chắc Công ty xổ số mời làm… cố vấn? Hay các bác định đi bán vé số? Điều này hoàn toàn có lý bởi khi không làm quan chức, về làm dân thì bán vé số cũng là một việc làm lương thiện.

Ngạc nhiên thứ hai, trong danh sách có nhiều thành phần rất ít liên quan đến việc phát triển xổ số hay chống ngập úng mà hầu hết là quan chức, lại vắng bóng các nhà chuyên môn. Chả biết các vị Kế hoạch và Đầu tư, Tư pháp; Chánh thanh tra tỉnh; trưởng các ban Tuyên giáo, Tổ chức… đi học tập về xổ số làm gì nhỉ?

Rồi các vị Phó chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh; Giám đốc các sở Kế hoạch và Đầu tư, Tư pháp; Chánh thanh tra tỉnh; trưởng các ban Tuyên giáo, Tổ chức… cũng tương tự, chả biết có nên “học tập” hay không?

Ngạc nhiên thứ ba, cả hai đoàn ở hai tỉnh khác nhau nhưng đều do các Công ty Xố số tài trợ. Xem ra đây là những mảnh đất đầy tiềm năng, nên chăng lấy xổ số làm… kinh tế mũi nhọn?!

Giải thích cho các sự “ngạc nhiên” này, xin mượn lời của ông Phan Ngọc Sự - Chủ tịch kiêm giám đốc Công ty Xổ số Bình Phước, họ “đều là những lãnh đạo trong quá trình điều hành có gắn bó, chia sẻ với xổ số Bình Phước”. Tóm lại, nên hiểu đây là một hình thức… trả ơn mang danh nghĩa “tham quan, học tập”.

Thật tình, lòng biết ơn và trả ơn là việc làm tốt, thể hiện nghĩa cử cao đẹp biết “Uống nước, nhớ nguồn”. Tuy nhiên, nếu là ơn riêng thì nên bỏ tiền túi chứ không nên lấy tiền nhà nước (Công ty Xổ số là Công ty TNHH một thành viên). Cũng cần lưu ý, hầu hết những khoản tiền hối lộ xưa nay đều “núp bóng” trả ơn vì “anh, (chị) đã giúp đỡ chúng em” chứ không ai nói là tiền… hối lộ cả.

Chợt nhớ cách đây ít lâu, một tài xế cho lãnh đạo TP Đà Nẵng đi “tham quan và học tập”, kinh phí chuyến đi đó lên tới gần 500 triệu đồng. Nghĩa là với mức lương 4 triệu đồng/tháng thì kinh phí chuyến đi này bằng… 10 năm lương tài xế.

Trong khi đó, chủ trì họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 11 ngày 27/11, Bộ trưởng – Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Văn Nên cho biết, tiết kiệm chi là yêu cầu thời sự nhất Quốc hội giao Chính phủ, từ việc cắt 30% tiền chi hội nghị, đào tạo ngắn hạn ở nước ngoài…

Còn ĐB Lê Như Tiến – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh - Thiếu niên & Nhi đồng Quốc hội thì nói thẳng rằng đó là hành vi “ăn” vào “chuyến tàu vét” trước khi “hạ cánh”: “Tình trạng này biểu hiện ở nhiều khía cạnh như việc ký vội vàng các quyết định bổ nhiệm, đề bạt; ký gấp gáp các dự án lớn để có phần trăm trong đó; rồi những chuyến đi nước ngoài hào nhoáng dưới vỏ bọc học tập, nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm…”.

Có lẽ tham nhũng giờ đây không chỉ bằng vật chất cụ thể mà biến thái sang tham nhũng quyền lực, tham nhũng chức vụ, tham nhũng chính sách, tham nhũng tình dục… và ở chừng mực nào đó, nó còn ẩn náu trong cả những chuyến… tham quan?!.

Bùi Hoàng Tám

BẢN THÂN CHỮ QUỐC NGỮ

“CÓ TỘI” VỚI DÂN TỘC VIỆT NAM KHÔNG?

Nguyễn Văn Nghệ

Sáng thứ bảy, ngày 3/10/2015 tại khu VietStar Resort, thành phố Tuy Hòa , tỉnh Phú Yên, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn- Đại học Quốc gia TP.HCM phối hợp với Trường Đại học Phú Yên và Viện Nghiên cứu Phát triển Phương Đông tổ chức Hội thảo Khoa học cấp quốc gia về “Chữ Quốc ngữ: Sự hình thành, phát triển và đóng góp vào văn hóa Việt Nam”.

Hội thảo có sự tham gia của hơn 100 nhà khoa học, nhà nghiên cứu, giảng viên, học viên, hội ngôn ngữ và các trường cao đẳng , đại học trong cả nước. Hội thảo ghi nhận công lao của các giáo sĩ phương Tây trong việc hình thành chữ Quốc ngữ: trong đó quyển Từ điển Việt- Bồ- La là thành quả của một tập thể các giáo sĩ người Bồ đào nha như Francisco de Pina, Gaspar de Amaral, Antonio Barbosa và người có công tập hợp, hệ thống lại để quy tụ thành cuốn từ điển nói trên là giáo sĩ Alexandre de Rhodes.

Sinh thời Wilhelm von Humboldt nói: Ngôn ngữ là linh hồn của dân tộc. Quả vậy, với lịch sử 400 năm hình thành, vận động và cải tiến chữ Quốc ngữ là tinh thần, là linh hồn của dân tộc Việt. Vốn quí ấy của dân tộc cần được nuôi dưỡng để phát triển mạnh mẽ hơn.

Một số “trí thức” kết tội chữ Quốc ngữ.

Vào năm 2009, nhà điêu khắc Phạm Văn Hạng có văn thư gởi cho Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nêu í nguyện muốn hiến tặng tượng giáo sĩ Alexandre de Rhodes mà ông đã tạc, cho thủ đô Hà Nội nhân dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long.

Với ý nguyện hiến tặng của nhà điêu khắc Phạm Văn Hạng đã gây nên một sự phản đối của một số người. Tuần báo Giác Ngộ số 497, 498 và 500 có đăng bài phản đối việc làm của nhà điêu khắc Phạm Văn Hạng và qua đó kết tội giáo sĩ Alexandre de Rhodes cũng như chữ Quốc ngữ.

Sau khi đọc những bài báo ấy, những người ít am tường về lịch sử trở nên hoang mang nêu lên thắc mắc là: Giáo sĩ Alexandre de Rhodes và chữ Quốc ngữ có công hay có tội với dân tộc Việt Nam?

Công – Tội của giáo sĩ Alexandre de Rhodes

Theo ông Nguyễn Đắc Xuân cũng như một số học giả khác thì giáo sĩ Alexandre de Rhodes“đã và đang bị các nhà sử học trong và ngoài nước chứng minh rằng đấy là một trong những đầu mối thúc đẩy thực dân Pháp vào cướp nước ta”(1).

Trước ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng tại Thủ đô Sài Gòn có con đường mang tên giáo sĩ Alexandre de Rhodes. Sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, theo như quan điểm của đảng ta, Nhà nước ta và các nhà sử học mác xít thì giáo sĩ Alexandre de Rhodes là người có tội với dân tộc Việt Nam, vì đã góp phần vào việc thực dân Pháp xâm lăng nước ta, cho nên tên đường Alexandre de Rhodes bị hủy bỏ và thay vào đó là một tên khác. Sau đó một thời gian, với nhiều cuộc hội thảo khoa học lịch sử đã nhìn nhận lại công lao đóng góp cho dân tộc Việt Nam, nên đã cho phục lại tên đường Alexandre de Rhodes. Hiện con đường mang tên giáo sĩ Alexandre de Rhodes nằm phía trước dinh Thống Nhất .

Đối với người ít am tường về lịch sử, họ lí luận một cách rất đơn giản: Việc đảng ta, Nhà nước ta cho phục lại tên đường Alexandre de Rhodes là đã nhìn nhận công lao của giáo sĩ Alexandre de Rhodes, vì không thể đem tên một người có tội với dân tộc đặt tên cho đường phố bao giờ!

Ai là người sáng lập ra chữ Quốc ngữ?

Cũng theo ông Nguyễn Đắc Xuân: “Giả như chữ Quốc ngữ có giá trị to lớn với dân tộc Việt Nam thì Đắc Lộ cũng chỉ là một trong nhiều người sáng lập ra. Vậy tại sao anh Hạng không dựng một cụm nhiều người mà chỉ tạc có một mình Alexandre de Rhodes?” (2)

Khi nhắc đến Nho giáo người ta chủ yếu nhắc đến Khổng tử mà thôi và tôn kính Khổng tử là “Vạn thế sư biểu”, nhưng thực ra Nho giáo đã hình thành trước thời Khổng tử nhưng chưa được hệ thống và Khổng tử là người “Tập đại thành” các tư tưởng ấy lại có hệ thống . Khổng tử đánh giá công lao của mình: “thuật nhi bất tác”(thuật lại điều của người xưa và không sáng tác gì mới cả!)

Việc sáng lập ra chữ Quốc ngữ là công trình của nhiều giáo sĩ phương Tây như: Francisco de Pina, Gaspar de Amaral, Antonio Barbosa…là điều không ai phủ nhận cả, nhưng chính giáo sĩ Alexandre de Rhodes mới là người “tập đại thành” cuốn Từ điển Việt – Bồ- La. Do đó, khi nhắc đến việc sáng lập chữ Quốc ngữ, hậu thế thường nhắc đến giáo sĩ Alexandre de Rhodes là vậy.

Bản thân chữ Quốc ngữ không hề “có tội”.

Ông Nguyễn Đắc Xuân còn đưa ra í kiến phê phán chữ Quốc ngữ: “Sự thật chữ Quốc ngữ có công trong việc truyền đạo Thiên Chúa ở Việt Nam và có tội là đã dựa vào thực dân Pháp đẩy chữ Hán- Nôm của dân tộc Việt Nam vào quên lãng”(3)

Nhiều quốc gia xung quanh nước ta đang mơ ước có chữ viết theo mẫu tự Latin, riêng ông Nguyễn Đắc Xuân lại nuối tiếc chữ Hán- Nôm!

Thực dân Pháp xây dựng cầu Long Biên với mục đích xấu là khai thác thuộc địa mà thôi, nhưng sau 1954 nó trở thành hữu ích trong giao thông vận tải của nước ta, ngoài ra cầu Long Biên còn là biểu tượng, là niềm tự hào của người dân Thủ đô Hà Nội, đến nỗi vừa qua chính quyền có kế hoạch phá bỏ cầu Long Biên vì đã quá cũ kỹ nhưng đã bị nhiều người dân Thủ đô Hà Nội phản bác.

Mục đích của người sáng lập ra chữ Quốc ngữ với mục đích để truyền đạo mà thôi, nhưng sau đó chúng ta có thể tiếp thu và biến nó thành “linh hồn” của dân tộc. PGS.TS. Võ Văn Sen – Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn- Đại học Quốc gia TP.HCM trong bài phát biểu tại Hội thảo ở Phú Yên ngày 3/10/2015: “Tiếng Việt ngày nay như một chiếc cầu nối đưa văn hóa Việt Nam ra ngoài thế giới và góp phần đưa văn hóa thế giới đến với dân tộc Việt Nam. Có được diện mạo và có được một sức hút mãnh liệt như hiện nay, tiếng Việt cũng như nhiều ngôn ngữ khác trên thế giới cũng trải qua bao thăng trầm cùng với dân tộc”

Cách nay khoảng hơn trăm năm, các cụ trong phong trào Duy tân (các cụ đều xuất thân cửa Khổng, sân Trình đều ghét thực dân Pháp) đã đề cao chữ Quốc ngữ và xem chữ Quốc ngữ là hồn, là tinh hoa của dân tộc. Bài “Chiêu hồn nước” ghi: “Chữ Quốc ngữ là hồn trong nước,/ Phải đem ra tỉnh trước dân ta/ Sách Ây Mỹ, sách Chi na,/ Chữ kia, chữ nọ dịch ra tỏ tường/ Công, nông, cổ trăm đường cũng thế/ Họp bày nhau thì dễ lo toan/ Á Âu chung lại một lò/ Đúc nên tư cách mới cho rằng người”.

Sau phong trào Duy tân một thời gian,  Hội Truyền bá chữ Quốc ngữ được thành lập và cụ Ứng Hòe Nguyễn Văn Tố đã từng là Hội trưởng và cụ La Sơn Hoàng Xuân Hãn từng là Hội viên.

Như vậy bản thân chữ Quốc ngữ không hề “có tội”. Nếu nước ta cho trưng cầu dân í chọn chữ Quốc ngữ hay chữ Hán- Nôm làm chữ viết chính thức cho dân tộc Việt Nam thì không biết những người cho rằng chữ Quốc ngữ “có tội” sẽ chọn chữ viết nào đây? Và không biết lâu nay các công trình nghiên cứu của ông Nguyễn Đắc Xuân được viết bằng chữ Quốc ngữ hay Hán –Nôm? Và ông có duy trì việc dạy chữ Hán- Nôm cho con cháu của ông không?

Cho dù giáo sĩ Alexandre de Rhodes cũng chỉ là một trong những người đóng góp vào việc sáng tác chữ Quốc ngữ mà thôi, chúng ta cũng phải trân trọng biết ơn giáo sĩ. Chúng ta không nên đưa ra những í kiến phê phán ngược với đạo lí “uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ kẻ trồng cây” của dân tộc ta.

Nguyễn Văn Nghệ

            

Không “được” trả lời chất vấn

(Dân trí) - Trong hai ngày chất vấn căng thẳng tại Quốc hội vừa qua, cử tri không thấy xuất hiện gương mặt của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình. Cử tri có ngạc nhiên không?
 >> Vững tin vào kết quả đạt được của ngành ngân hàng

(Minh họa: Ngọc Diệp)

Không. Cử tri không ngạc nhiên, đơn giản một điều, chất vấn là “truy” những điều mà các thành viên Chính phủ làm chưa tốt để tìm cho ra câu trả lời làm sao cho tốt hơn. Đối với những ngành đã hoạt động hiệu quả, thì chẳng có gì để chất vấn. Và hình như, chỉ duy nhất ngành ngân hàng được sự đánh giá cao một cách toàn diện.

Thống đốc Nguyễn Văn Bình từ đầu nhiệm kỳ là người “ngồi trên đống lửa”. Các vấn đề tồn tại của ngành là thách thức tưởng chừng như không vượt qua được. Vào thời điểm đầy nguy cơ, các loại “bong bóng” được thổi căng, nhất là chứng khoán và bất động sản, đã đẩy hệ thống ngân hàng vào thế nghìn cân treo sợi tóc, đặc biệt với khoản nợ xấu treo lơ lửng như lưỡi hái của tử thần. Lúc đó, chắc không nhiều người tin vào tài chèo lái của ông Bình.

Nhưng rồi, đống lửa rừng rực sắp đốt cháy hệ thống ngân hàng dịu dần, Thống đốc Nguyễn Văn Bình đã thực hiện hàng loạt chính sách như những chiếc vòi rồng tưới nước kịp thời vào đám cháy. Không ai có thể ngờ, lãi suất ngân hàng có thể hạ thấp một cách nhanh chóng vượt qua khỏi mọi sự kỳ vọng. Trước đó, người dân, doanh nghiệp phải chịu đựng một gánh nặng lãi suất chưa từng có, ở mức hàng chục % một tháng thì làm gì để có lời bù vào mức lãi khủng như vậy. Nhưng rồi, lãi suất từng bước lùi lại, nhường chỗ cho một cánh cửa được khai thông, nguồn vốn từ ngân hàng đến với doanh nghiệp không ác nghiệt như trước, một hệ thống tín dụng lành mạnh xuất hiện, tạo niềm tin cho thị trường và cả nền kinh tế. Mặt bằng hiện nay chỉ khoảng 40% so với năm 2011.  Chỉ chừng đó thôi cũng đủ ghi công cho người cầm lái.

Dấu ấn số 0 -  tức là mua lại ngân hàng với giá 0 đồng – mà Thống đốc Nguyễn Văn Bình tạo ra sẽ là một chính sách đáng để tham khảo và vận dụng.

Một thành công khác đó là kìm được sự nhảy múa của vàng và tỉ giá. Nhiều người không quên những thời điểm vàng và tỷ giá lồng lên như con ngựa bất kham, kéo theo sự bấn loạn của thị trường. Thế nhưng, bằng những chính sách phù hợp, đến nay hai con ngựa hoang này đã được thuần, mà “ông nài” tất nhiên là Thống đốc Bình.

Kiểm soát được hệ thống còn ở chỗ khác, đó là phân bổ nguồn vốn vay phù hợp, tạo động lực cho sự phát triển của đất nước, chỉ lấy một ví dụ thôi, đại biểu Thân Đức Nam đánh giá ngân hàng đã thực hiện tốt Nghị định 67 hỗ trợ phát triển ngành thủy sản, đặc biệt là hỗ trợ ngư dân đánh bắt xa bờ. Nhờ đó, đã giúp nhiều ngư dân miền Trung tiếp cận được nguồn vốn để đóng thuyền ra khơi.

Còn nhiều hiệu quả nảy sinh từ những thành công như vừa phân tích, người dân, doanh nghiệp được hưởng lợi. Mong rằng, nhiệm kỳ tới, dù ông nào làm thống đốc, cũng tiếp tục không “được” trả lời chất vấn.

Lê Chân Nhân

Gửi Paris

Tôi thấy tháp Eiffel
nhỏ lệ
Đêm nhạc tình yêu tắc nghẹn nửa chừng
Khoảnh khắc mấy trăm người vô tội
Bỗng lìa đời khi quỷ dữ hiện lên

Sông Seine mộng mơ oà lên nức nở
Khi máu loang khắp cả kinh thành
Súng đã nổ lúc không ai ngờ nhất
Chính nơi đợi chờ những giây phút bình yên

Những trái tim trào sôi căm giận
Cái Ác ngang nhiên thách thức con người
Không lý lẽ nào biện minh cho tà giáo
Những kẻ lấy bóng đêm thay ánh mặt trời

Những lá cờ ba màu xanh - trắng - đỏ
Bay khắp những trang tin mang khuôn mặt bạn bè
Hàng triệu người nối vòng tay lớn
Sát cánh cùng những người bạn Paris!

"Không nỗi đau nào của riêng ai"
Vì sự bình yên trên mặt đất này
"Dẫu bị thương, hãy đứng lên nước Pháp"
Tôi đang nghe cả nhân loại tiếp lời!

14/11/2015

Trần Mai Hưởng

Không thể xây trụ sở, tượng đài nghìn tỉ vào lúc này!

(Dân trí) - Tượng đài, trụ sở nghìn tỉ vẫn là chủ đề được người dân quan tâm nhất, cho nên các phát ngôn từ lãnh đạo cao cấp và của các đại biểu Quốc hội là những thông điệp mà người dân đón nhận như nuốt “từng lời”.

(Minh họa: Ngọc Diệp)

Mới đây, dân chúng thật xúc động khi nghe ông Bùi Đức Thụ - Ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính Ngân sách Quốc hội cho rằng, đầu tư nhà nước phải thực sự đóng vai trò thúc đẩy kinh tế phát triển, cải thiện đời sống nhân dân chứ không phải “đua nhau” xây dựng trụ sở nghìn tỉ.

Sẽ không cần phải giải thích gì nhiều cho việc túng thiếu của ngân sách hiện nay, chỉ riêng chuyện tăng lương cho công chức cũng bị “chậm tiến độ” vì không có tiền. Một vấn đề rất lớn khác đó là nợ công, có ý kiến cho rằng nợ công chạm ngưỡng an toàn, nhưng không ít ý kiến phân tích đã vượt ngưỡng. Dù vượt hay chưa thì ở ranh giới đó có nghĩa là chúng ta đang nằm trong vùng nguy hiểm. Để thoát ra nó, trong khi chờ đợi những đôi đũa thần kỳ biến nền kinh tế đất nước thành vựa châu báu, thì ngay lập tức phải thực hiện việc tiết kiệm.

Lúc này, câu “tiết kiệm là quốc sách” không phải là khẩu hiệu, mà là một hành động cấp thiết cho đất nước, một liều thuốc chữa bệnh “suy dinh dưỡng” cho cơ thể quốc gia.

Để thực hành tiết kiệm, cụ thể là các dự án xây dựng trụ sở nghìn tỉ, trăm tỉ đều phải xem xét lại, không nên xây dựng vào lúc này. Các tượng đài, quảng trường, công trình văn hóa nên xếp hồ sơ lại. Lúc này, ông bà nào xin xây dựng trụ sở, tượng đài nghìn tỉ thì người đó không xứng đáng làm lãnh đạo.

Nhưng dẹp các dự án xây dựng trụ sở, tượng đài cũng như kê toa thuốc “chưa đủ liều” để trị căn bệnh suy nhược kéo dài nhiều năm sắp trở thành mãn tính. Để tăng liều, cần phải dẹp thêm một số thứ khác. Cần làm ngay, không bàn nữa bởi vì đã bàn quá nhiều lần.

Đó là các việc như dừng sắm thêm xe công. Cắt giảm tiêu chuẩn sử dụng xe công và thay thế bằng hình thức khoán. Tiến đến bán xe công sung công quỹ.

Nhiều trụ sở công đang sử dụng rất lãng phí, nên thu hồi và cho thuê, khai thác quỹ đất và nhà này một cách hiệu quả. Nguồn tiền cho thuê bù đắp vào ngân sách, sử dụng đúng mục đích, ưu tiên cho đầu tư phát triển kinh tế hoặc giải quyết các nhu cầu về y tế, giáo dục.

Cần hạn chế tối đa hội họp tập trung, thay vào đó là họp trực tuyến. Làm được điều này, tiết kiệm tiền đi lại, ăn ở rất nhiều.

Không nên cho phép sử dụng tiền ngân sách tổ chức tiệc tùng kỷ niệm, khánh thành, tham quan học tập, nhất là việc lợi dụng để du lịch nước ngoài như chuyện còn nóng hổi là chuyến “du lịch” mang danh công cán của đoàn quan chức Đà Nẵng do ông chủ tịch HĐND thành phố Đà Nẵng Trần Thọ dẫn đầu. Ai vi phạm, nên cách chức ngay.

Chỉ cần làm được mấy việc đó thôi, nước mình cũng đã khác.

Lê Chân Nhân

                       THAM GIA VÀI Ý KIẾN

                                                                                   N M Đ

               Nhân kỷ niệm 60 năm thành lập Sư đoàn 324 ( 1 / 7 / 1955 – 1 / 7 / 2015 ), Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã có cuộc gặp thân mật với đại diện cán bộ Sư đoàn qua các thời kỳ. Anh em trong Đoàn CCB Sư đoàn 324 và anh Lê Huy Mai, Trưởng đoàn, đề nghị tôi phát biểu. Chương trình thời sự VTV1 đã đưa tin về việc này.

Tôi xin đăng nguyên văn ý kiến để bạn bè tham khảo.

                  “ Kính thưa đồng chí Chủ tịch nước!

Kính thưa toàn thể các đồng chí !

Trước hết, tôi thật sự phấn khởi khi cùng các đồng đội CCB Sư đoàn 324 Anh hùng được đồng chí Chủ tịch dành thời gian tiếp. Về thành tích của Sư đoàn 324 chúng tôi, tôi nhất trí như bản bản báo cáo trung tâm của đồng chí Thiếu tướng Lê Huy Mai , Trưởng đoàn. Cần khẳng định là : Cống hiến, hy sinh của Sư đoàn 324 trong suốt 10 năm đánh Mỹ và 10 năm làm Nghĩa vụ quốc tế ở Lào là vô cùng to lớn. Tôi không nói lại, chỉ xin mượn hai câu thơ để nói về điều đó : “ Nếu tất cả những người đi trở lại / Sư đoàn tôi sẽ thành mấy Sư đoàn”.

                     Sau đây, tôi xin phát biểu vài ý kiến ngắn.

Trước hết phải khẳng định rằng : Thành tựu đạt được trong công cuộc Đổi mới do Đảng ta khởi xướng, lãnh đạo trong 30 năm qua là rất to lớn. Thành tựu đó đã đưa Đất nước thoát ra khỏi khủng hoảng và phát triển trên nhiều lĩnh vực. Kinh tế phát triển, xã hội ổn định, quốc phòng an ninh được giữ vững, đối ngoại mở rộng, cuộc sống của các tầng lớp nhân dân đã được cải thiện hơn so với trước.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, qua theo dõi ở cơ sở, chúng tôi thấy có 2 vấn đề nổi cộm rất nhức nhối, lo lắng. Đó là hai lực cản lớn nhất trên con đường phát triển. Chính nó làm xói mòn lòng tin của nhân dân với Đảng, với chế độ.

Hai vấn đề đó là : Tham nhũng và quan liêu.

          Thứ nhất, về Tham nhũng: Ai cũng nói tham nhũng là Quốc nạn, là nguy cơ tồn vong của Đảng, của chế độ. Đảng đã có nhiều NQ, Nhà nước đã có Luật Phòng chống tham nhũng, đã có biết bao văn bản, rất nhiều chiến dịch, triển khai nhiều giải pháp, thành lập nhiều cơ quan chuyên trách …Nhưng hầu như tham nhũng chẳng những không bị đẩy lùi mà còn phát triển hơn, qui mô lớn hơn, trắng trợn hơn, tinh vi hơn. Trong tham nhũng, thì có thể nói, tham nhũng cơ chế chính sách và tham nhũng chức quyền là nguy hại nhất. Tham nhũng cơ chế chính sách ở chỗ: Tạo ra cơ chế, chính sách để có thể lách được nhằm phục vụ cho một nhóm lợi ích. Tham nhũng chức quyền thì nguy hại ở chỗ là khe hở cho bọn nhiều tiền mà cơ hội, bất tài, thất đức, chui vào hàng ngũ lãnh đạo các cấp. Và chắc chắn, khi đã chui vào rồi, bọn chúng sẽ là sâu dân mọt nước. Hiện tượng chạy chức, chạy quyền khá phổ biến - nhất là trước thềm Đại hội Đảng các cấp. Hiện tượng “ mua quan, bán tước ” dù không nói ra, nhưng thực tế thì phát triển trong cơ chế thị trường. Hiện tượng “ Thương mại hóa công tác cán bộ” khá phổ biến. Đến mức, người dân nói với nhau : Chức này chạy hết bao nhiêu, chức kia hết bao nhiêu. Vì sao vậy, chức quyền là phương tiện để khai thác lợi ích. Logic là : Có tiền là có chức, có chức là có quyền, và có quyền là có lợi ích. Khi đã đầu tư tiền để chạy được chức rồi - nghĩa là thắng thầu rồi - thì ngay lập tức bằng nhiều chiêu trò sử dụng cái chức ấy để khai thác kịp hoàn vốn và tạo ra sinh lời. Việc này, mọi người đều biết, các đồng chí lãnh đạo cũng đã nói nhiều, tại sao không mấy chuyển biến.

Có thể nói, tham nhũng xuất phát từ bản năng con người, do đó, nó là sản phẩm tất yếu không mong muốn của mọi chế độ. Tính chất, mức độ, phạm vi khác nhau thôi, chứ tham nhũng luôn song hành cùng bộ máy nhà nước - bất kể chế độ chính trị nào. Vấn đề là, Đảng và Nhà nước ta cần tìm ra nguồn gốc sâu xa, nguyên nhân trực tiếp của Quốc nạn này để có kế sách đặc trị hiệu quả hơn. Tôi nghe nói, ở Singapore, từ thời ông Lý Quang Diệu đã thiết lập một cơ chế mà mọi người không cần tham nhũng và không thể tham nhũng được.

Hiện, có một hiện tượng mà nhiều người thật sự băn khoăn, bán tin bán nghi, khó phân biệt đúng sai: Đâu là sự tham nhũng đích thực của một bộ phận không nhỏ cán bộ có chức, có quyền. Và, đâu là luận điệu tuyên truyền chống phá, bôi nhọ của địch. Tôi xin khẳng định:“ Không bao giờ được nhân danh chống tham nhũng, chống tiêu cực, để ủng hộ, cổ súy và trở thành đồng minh không tự giác của bọn chống Đảng, chống chế độ. Ngược lại, cũng đừng bao giờ nhân danh bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ để mà bao che cho các phần tử tiêu cực có chức có quyền trong Đảng”.

Thứ hai, về Quan liêu: Ngót bảy chục năm trước, từ năm 1947, trong tác phẩm “ Sửa đổi lề lối làm việc”, Bác Hồ đã nhận ra và cảnh báo về sự quan liêu của đội ngũ cán bộ. Nhưng đến nay sự quan liêu lại gia tăng hơn ở mọi cấp, mọi ngành. Xa dân, xa thực tế, không chịu học tập, nghiên cứu, dẫn đến một số chủ trương, chính sách phi thực tế, tốn tiền của, bị nhân dân phản đối. Cấp càng cao, thì tác hại của sự quan liêu càng lớn do phạm vi ảnh hưởng của một chủ trương, chính sách, một việc làm sai. Theo tôi, phải chăng nguyên nhân của sự quan liêu là do bộ máy của chúng ta vừa cồng kềnh, không chuyên nghiệp, trình độ năng lực thấp, lại chủ quan thỏa mãn, nhiều tầng nấc trung gian, trùng lặp ( Ví dụ : Bên Nhà nước có bao nhiêu cơ quan chức năng, thì bên Đảng cũng có gần như ngần ấy có quan chức năng thích ), chồng lấn chức năng nhiệm vụ, chế độ trách nhiệm không rõ ràng, và nhất là cơ chế, qui chế, qui trình vận hành không hợp lý, không khoa học. Thực tế là, ai cũng có quyền, cơ quan nào cũng có quyền mà chẳng ai chịu trách nhiệm cả!

Chúng ta cần có chế độ trách nhiệm đền bù thiệt hại đối với những việc làm sai gây hậu quả. Sự chế tài đền bù vật chất kèm theo chế tài hành chính, pháp luật, buộc khi ra các quyết định các cấp phải thận trọng. Và phải có địa chỉ cá nhân, cụ thể là ai. Việc này không nên nói tập thể chung chung, hòa cả làng, cuối cùng dân chịu cả mà thôi.

Xin hết, xin trân trọng cám ơn!”

Nợ tràn nước mắt nhưng vẫn cứ hoang phí

(Dân trí) - Nợ công năm 2015 ở mức 61,3% GDP, có nghĩa là dưới ngưỡng cho phép 65%, đó là số liệu chính thức được công bố. Tạm tin rằng con số này chính xác, thì vẫn trong ngưỡng không an toàn, bởi vì một số đại biểu Quốc hội tính thêm nợ của các doanh nghiệp nhà nước, nợ bảo hiểm, nợ ngân hàng thương mại, nợ đọng xây dựng cơ bản. Tính ra vượt trần cho phép.

(Minh họa: Ngọc Diệp)

Nước cũng như nhà, nhiều nhà thành một nước. Nhà mà nợ nần nhiều theo kiểu “Vay nợ lắm khi tràn nước mắt - Chạy ăn từng bữa mướt mồ hội” (Tú Xương), thì cha không thể lọng xe rộn ràng, mẹ không thể xênh xang lụa là. Nghèo mà còn xài sang thì chỉ có… chết. Ban đầu bạn bè có thể tình nghĩa cho vay, nhưng nếu thấy mình chi tiêu hoang phí, bạn bè cũng sẽ cạch mặt.

Hoang phí không khi công chức Việt Nam sử dụng xe công hơn cả nước giàu là Hàn Quốc? Chủ nhiệm ủy ban tài chính – ngân sách Phùng Quốc Hiển cho biết như vậy, và nêu cụ thể Việt Nam hiện có tới 40.000 xe công, tiêu tốn khoảng gần 13.000 tỷ/năm.  Nghe tới tiền chi cho xe công là dân chỉ còn biết “tràn nước mắt”.

Xài như vậy nhưng làm được gì cho dân, xin thưa hiện thực của nền kinh tế đủ để chứng minh thay cho mọi lý thuyết, đó là một nền kinh tế không ít nợ nần.

Còn nữa, UBND thành phố Cần Thơ nối tiếp theo nhiều tỉnh thành khác, đề nghị Chính phủ hỗ trợ kinh phí gần 200 tỉ đồng  xây dựng tượng đài Thanh niên xung phong Tây Nam Bộ. Ghi công Thanh niên xung phong  tất nhiên có ý nghĩa, nhưng liệu có bức thiết phải xây trong thời điểm này không? Để tưởng nhớ lực lượng này, có nhất thiết phải xây tượng đài cho to lớn không? Những câu hỏi đó quá dễ trả lời, thế nhưng người ta vẫn cứ nhắm mắt không chịu tự hỏi và tự trả lời, để rồi đưa ra những dự án làm dân “tràn nước mắt”.

Nước cũng như nhà, thử hỏi trong một gia đình, cha mẹ cứ tiệc tùng đình đám, xách giỏ đi tham quan du lịch, thì còn đâu tiền lo cho con cái học hành, khám chữa bệnh khi đau ốm. Một nước cũng thế, tiền chi cho cán bộ đi tham quan học tập, hội họp, lễ lạt suốt năm suốt tháng thì không còn tiền xây trường học, xây bệnh viện để lo cho giáo dục, y tế. Trẻ em vùng sâu học trường tranh tre nứa lá, bệnh nhân nằm chung giường trong bệnh viện là do bộ máy nhà nước đã tiêu xài phung phí.

Nợ như nhiều như vậy thì hãy làm theo đề xuất của đại biểu Phùng Quốc Hiển, khoán xe công để mỗi năm tiết kiệm cả nghìn tỷ đồng. Hãy làm theo đề xuất của nhiều đại biểu khác, cắt giảm tối đa tham quan học tập nước ngoài, cắt giảm tối đa hội họp trong nước do nhà nước tổ chức, mà họp trực tuyến để tiết kiệm ngân sách.

Còn nhiều thứ để cắt. Cắt càng nhiều thì nước mắt dân càng ráo để thay vào đó nụ cười.

Lê Chân Nhân